Hoe bereken je een gezond lichaamsgewicht? Dit moet je weten

Je gezonde lichaamsgewicht bereken je met twee methoden: de Body Mass Index (BMI) en je middelomtrek. Samen geven ze een betrouwbaar beeld van of jouw gewicht gezond is. Wil je weten hoe je gezond lichaamsgewicht berekent? Dan lees je hier precies hoe dat werkt, stap voor stap.

Wat is de BMI en hoe werkt het?

BMI staat voor Body Mass Index. Het is een getal dat aangeeft of jouw gewicht in verhouding staat tot jouw lengte. Voor de meeste mensen is het een goede eerste inschatting van of zij een gezond gewicht hebben.

De BMI houdt geen rekening met leeftijd, spiermassa of vetverdeling. Iemand met veel spiermassa kan een hoge BMI hebben zonder dat dit ongezond is. Daarom gebruik je de BMI altijd samen met de middelomtrek voor een completer beeld.

Hoe bereken je je BMI?

Je berekent je BMI door je gewicht in kilogram te delen door je lengte in meters keer twee. Dat ziet er zo uit:

BMI = gewicht (kg) / lengte (m) × lengte (m)

Een voorbeeld: je weegt 75 kilogram en bent 1,75 meter lang. Dan is je berekening: 75 gedeeld door (1,75 × 1,75) = 75 gedeeld door 3,0625 = een BMI van ongeveer 24,5.

Daarna kijk je wat dit getal betekent. De gangbare indeling voor volwassenen ziet er zo uit:

• Onder de 18,5: ondergewicht
• 18,5 tot 25: gezond gewicht
• 25 tot 30: overgewicht
• 30 of hoger: ernstig overgewicht

Een BMI tussen de 18,5 en 25 geldt voor de meeste volwassenen als gezond. Zowel het Voedingscentrum als de Hartstichting gebruiken deze indeling als uitgangspunt.

Waarom is de middelomtrek ook belangrijk?

De middelomtrek zegt iets over de hoeveelheid vet rondom je buikorganen. Dit buikvet is schadelijker dan vet op andere plekken in je lichaam, omdat het een groter risico geeft op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en andere gezondheidsproblemen.

Meet je middelomtrek op het smalste punt van je middel, meestal tussen je onderste rib en je heupbeen. Gebruik een meetlint en meet zonder kleding, op een normale uitademing.

De richtlijnen voor een gezonde middelomtrek zijn:

• Vrouwen: minder dan 80 centimeter is gezond, 80 tot 88 centimeter is verhoogd risico, meer dan 88 centimeter is sterk verhoogd risico
• Mannen: minder dan 94 centimeter is gezond, 94 tot 102 centimeter is verhoogd risico, meer dan 102 centimeter is sterk verhoogd risico

Stap voor stap je gezonde gewicht berekenen

Volg deze stappen om een goed beeld te krijgen van jouw situatie:

• Stap 1: Weeg jezelf ’s ochtends, na het toiletbezoek en voor het ontbijt. Dit geeft het meest stabiele resultaat.
• Stap 2: Meet je lengte zonder schoenen, recht tegen een muur.
• Stap 3: Bereken je BMI met de formule: gewicht gedeeld door (lengte × lengte).
• Stap 4: Meet je middelomtrek op het smalste punt van je middel.
• Stap 5: Vergelijk beide uitkomsten met de richtlijnen hierboven.
• Stap 6: Twijfel je over de uitkomst of gelden er bijzondere omstandigheden? Bespreek dit dan met je huisarts of een diëtist.

Voor wie gelden deze berekeningen niet of minder goed?

De BMI is niet voor iedereen even betrouwbaar. Bij de volgende groepen geeft de BMI een minder nauwkeurig beeld:

• Sporters en mensen met veel spiermassa: spieren wegen meer dan vet, waardoor de BMI hoger uitvalt zonder dat er sprake is van overgewicht.
• Ouderen: met het ouder worden neemt spiermassa vaak af en vet toe, ook als de BMI nog normaal lijkt.
• Kinderen en jongeren: voor kinderen gelden aparte groeicurves. De standaard BMI-indeling voor volwassenen gebruik je niet bij kinderen.
• Zwangere vrouwen: het gewicht verandert sterk tijdens de zwangerschap, waardoor de BMI geen goede maatstaf is.

In deze gevallen is het verstandig om advies te vragen aan een professional die verdere metingen kan doen.

Een gezond gewicht is meer dan een getal

De BMI en middelomtrek geven een goede indicatie, maar ze vertellen niet het hele verhaal. Hoe je je voelt, hoeveel energie je hebt, hoe je slaapt en hoe actief je bent, spelen allemaal mee bij een gezond leven. Gebruik de berekeningen als startpunt, niet als eindoordeel. Twijfel je? Een huisarts of diëtist kan je helpen om een eerlijk en persoonlijk beeld te vormen van jouw gezondheid.

Veelgestelde vragen

Wat is een gezonde BMI voor vrouwen en mannen?

Voor zowel vrouwen als mannen geldt een BMI tussen 18,5 en 25 als gezond. Bij een BMI onder de 18,5 is er sprake van ondergewicht. Boven de 25 is er sprake van overgewicht, en boven de 30 van ernstig overgewicht. De grenswaarden zijn voor mannen en vrouwen gelijk, al kunnen andere factoren zoals spiermassa de uitkomst beïnvloeden.

Hoe bereken je je gezonde gewicht als je veel sport?

Als je veel sport en veel spiermassa hebt, zegt de BMI minder over je gezondheid. Spieren zijn zwaarder dan vet, waardoor je BMI hoger kan uitvallen dan verwacht. In dat geval is de middelomtrek een betere aanvulling. Een professional zoals een diëtist of sportarts kan een meting van het vetpercentage doen voor een nauwkeuriger beeld.

Hoe vaak moet je je gewicht meten?

Je gewicht schommelt van dag tot dag door eten, drinken en vocht. Weeg jezelf niet te vaak, want dat kan zorgen voor onnodige onrust. Één keer per week, op hetzelfde moment en onder dezelfde omstandigheden, is genoeg om een betrouwbare trend bij te houden.

Kun je ook zonder weegschaal bepalen of je een gezond gewicht hebt?

Zonder weegschaal kun je je middelomtrek meten als aanwijzing. Een omtrek binnen de gezonde grenswaarden is een goed teken. Maar voor een betrouwbare BMI-berekening heb je je gewicht in kilogram nodig. Een weegschaal blijft daarvoor het handigste hulpmiddel.